• en
  • Bank Gospodarstwa Krajowego

    Aleje Jerozolimskie 7

    00-955 Warszawa

    BGK Linia

    801 598 888, 22 599 8888 (7:30-17:30)

    fax: 22 627 03 78

    Sprawozdanie z działalności | Działalność Banku

    Działalność kredytowa

    W stosunku do końca 2015 roku zaangażowanie o charakterze kredytowym (portfel kredytowy, portfel obligacji komercyjnych i portfel obligacji JST) brutto zwiększyło się o 4 mld 470,6 mln zł, tj. o 16%. Kolejny rok bilansowe zaangażowanie kredytowe BGK wzrosło znaczniej mocniej niż sektor.

    Działania banku, zgodnie z założeniami do Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, ukierunkowane były na finansowanie strukturyzowane (wzrost o 4 mld 859,3 mln zł), skierowane do strategicznych sektorów polskiej gospodarki, oraz finansowanie eksportu i ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorstw (wzrost o 223,3 mln zł).

    Portfel kredytów brutto łącznie zwiększył się o 4 mld 935,2 mln zł, tj. o 22,0%.

    Finansowanie strukturyzowane

    Zgodnie ze Strategią na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz misją banku BGK pełni kluczową rolę przy finansowym wsparciu podmiotów ze strategicznych sektorów polskiej gospodarki. W 2016 roku bank skoncentrował swoje działanie na transakcjach strukturyzowanych umożliwiających duże inwestycje głównie w sektorach surowcowo-energetycznym oraz transportowym. Udział finansowania strukturyzowanego w całym portfelu banku systematycznie rósł i osiągnął na koniec 2016 roku 49,5% (przy 40,0% udziale rok wcześniej).

    W 2016 roku dzięki wykorzystaniu Planu Junckera (Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych) oraz aktywnemu udziałowi w konsorcjach bank w większym stopniu stosował mechanizm dźwigni – w finansowaniu inwestycji strategicznych dla państwa obok środków własnych zwiększał także udział środków obcych.

    Na koniec roku 2016 wartość bilansowa zaangażowań o charakterze kredytowym w tym obszarze wyniosła 16 mld 020,8 mln zł, natomiast łączne zaangażowanie z uwzględnieniem zobowiązań pozabilansowych wyniosło 20 mld 945,4 mln zł.

    Tabela: Zaangażowanie kredytowe brutto (w mln zł)
    Wyszczególnienie    Wykonanie Zmiana do 2015
    2015 2016 nominalna %
    Zaangażowania o charakterze kredytowym brutto 27 874,7 32 345,3 4 470,6 16,0%
       Finansowanie strukturyzowane 11 161,5 16 020,8 4 859,3 43,5%
       Finansowanie eksportu i ekspansja zagraniczna 1 446,5 1 669,8 223,3 15,4%
       Firmy i podmioty finansowe 1 855,6 1 852,9 -2,7 -0,1%
       Instytucje samorządowe i spółki komunalne 7 000,5 6 592,8 -407,7 -5,8%
       Jednostki budżetu centralnego 101,7 21,4 -80,3 -79,0%
       Podmioty lecznicze 459,4 558,2 98,8 21,5%
       Program PBM (d.KFM) 5 623,8 5 378,0 -245,8 -4,4%
       Pozostałe 225,6 251,4 25,8 11,4%
    w tym obligacje 5 457,5  4 992,9  -464,6  -8,5% 

     

    Samorządy i inne jednostki sektora finansów publicznych

    Wolumen ekspozycji jednostek samorządu terytorialnego i spółek komunalnych na koniec 2016 roku był niższy od poziomu z 2015 roku o 407,7 mln zł i wyniósł 6 mld 592,8 mln zł. Spadek salda spowodowany był stagnacją na rynku przetargów na kredyty samorządów – wartość ogłoszonych przetargów była o 20% niższa w porównaniu do 2015 roku. W 2016 roku można było również zaobserwować rosnącą rolę banków spółdzielczych, które poprzez agresywną politykę cenową zwiększały udział w rynku samorządów.

    W 2016 roku kontynuowany był rozpoczęty w drugiej połowie 2015 roku trend ograniczania się rynku przetargów na finansowanie kredytowe spółek prowadzących typową działalność w zakresie usług komunalnych (wodociągi, kanalizacja, ciepło, transport publiczny). Sytuacja ta była wynikiem oczekiwania na środki z nowej perspektywy unijnej, które pomogą finansować realizację podstawowych zadań i inwestycji spółek komunalnych, a także zmiany prawa zamówień publicznych, znoszącej organizowanie przetargów na finansowanie przez podmioty inne niż JST.

    Wartość kredytów dla publicznych podmiotów leczniczych uległa zwiększeniu o 98,8 mln zł i wyniosła na koniec 2016 roku 558,2 mln zł. Wśród nowych transakcji w 2016 roku przeważającą część stanowiły kredyty obrotowe dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

    Finansowanie eksportu i ekspansji zagranicznej

    Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju zdefiniowała cel polegający na umiędzynarodowieniu polskiej gospodarki. Szczególny nacisk położono na rozwój współpracy z krajami pozaunijnymi (w tym o podwyższonym ryzyku), a także rozwijanie bardziej zaawansowanych form współpracy z zagranicą.

    Kluczową rolę przy realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, w zakresie dostarczania polskim firmom rozwiązań umożliwiających skuteczną rywalizację na rynkach międzynarodowych, pełni BGK.

    Bank z roku na rok zwiększa zaangażowanie w kredyty eksportowe udzielane zarówno w ramach programu „Finansowe Wspieranie Eksportu”, jak i działalności własnej. W 2016 roku bank zintensyfikował swoje działania w zakresie wspierania nie tylko eksportu, ale również ekspansji zagranicznej polegającej na finansowaniu inwestycji polskich spółek na zagranicznych rynkach.

    Program „Finansowe Wspieranie Eksportu”

    Jednym z kierunków działania banku jest wspieranie rozwoju polskiego eksportu, m.in. poprzez udzielanie kredytów eksportowych w ramach przyjętego przez Radę Ministrów w 2009 roku Rządowego Programu „Finansowe Wspieranie Eksportu”. W oparciu o zapisy Programu BGK udziela zagranicznym nabywcom (bezpośrednio lub poprzez bank nabywcy) kredytów na finansowanie zakupu towarów oraz usług polskiego pochodzenia. Środki z takich kredytów wypłacane są bezpośrednio na rachunki polskich eksporterów – w efekcie wyeliminowane zostaje ryzyko braku zapłaty, bo polski przedsiębiorca otrzymuje przelew bezpośrednio z BGK.

    Oferta banku w ramach programu jest szczególnie atrakcyjna na rynkach o podwyższonym profilu ryzyka (np. Białoruś), gdzie oferta banków komercyjnych jest uboga, a koszt finansowania ze strony banków lokalnych wysoki.

    Do końca 2016 roku w ramach programu bank udzielił kredytów o łącznej wartości 2 mld 318 mln zł (wzrost o 493 mln zł w stosunku do danych na koniec 2015 roku).

    Kwota wypłat z kredytów do końca 2016 roku wyniosła 1 mld 765 mln zł, a kwota wspartych kontraktów eksportowych osiągnęła poziom 3 mld 054 mln zł.

    Działalność własna BGK w obszarze wspierania eksportu i ekspansji zagranicznej

    W 2015 roku w związku ze znacznym wzrostem zainteresowania finansowaniem ze strony polskich spółek działających na rynkach zagranicznych poszerzona została oferta kredytów wspierających inwestycje zagraniczne polskich przedsiębiorstw. Przełożyło się to na znaczny wzrost wartości udzielonych w 2016 roku kredytów.

    Zasięg geograficzny podpisanych umów (i akredytyw obsłużonych) w latach 2014 – 2016 (w ramach programu rządowego „Finansowe Wspieranie Eksportu” oraz w ramach działalności własnej).

    2014 2015 (narastająco) 2016 (narastająco)
    8 państw 23 państwa 36 państwa

    Europa: Belgia, Białoruś, Dania, Norwegia, Rosja, Ukraina

    Ameryka Płn. i Płd.: Kanada

    Azja: Korea Płd.

    Europa: Belgia, Białoruś, Dania, Francja, Holandia, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Rosja, Ukraina, Wielka Brytania, Włochy

    Ameryka Płn. i Płd.: Kanada, Meksyk, Peru

    Azja: Bangladesz, Chiny, Indie, Kazachstan, Korea Płd., Turcja

    Afryka: Egipt, Libia

    Europa: Belgia, Białoruś, Chorwacja, Czarnogóra, Dania, Francja, Holandia, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Rosja, Ukraina, Wielka Brytania, Włochy

    Ameryka Płn. i Płd.: Brazylia, Kanada, Meksyk, Peru

    Azja: Arabia Saudyjska, Bangladesz, Chiny, Indie, Japonia, Jordania, Kazachstan, Korea Płd., Liban, Tajwan, Turcja, Zjednoczone Emiraty Arabskie

    Afryka: Algieria, Egipt, Libia, Maroko, Mauritius

    Australia

     

    Rozwiązania, które bank oferował wraz z programem rządowym „Finansowe Wspieranie Eksportu”, pełniły rolę komplementarną do oferty wynikającej z programu oraz oferty pozostałych instytucji finansowych. Pozwoliło to na wejście BGK na rynki krajów wysokorozwiniętych poprzez formy finansowania, które nie są oferowane przez banki komercyjne. Przełożyło się to również na dywersyfikację geograficzną portfela banku i umożliwiło polskim przedsiębiorcom pozyskanie atrakcyjnego wsparcia nie tylko przy realizacji eksportu, ale także przy planowaniu ekspansji na zagraniczne rynki.

    Łączna kwota finansowania dla eksportu i ekspansji zagranicznej udzielonego przez BGK w 2016 roku wyniosła 1 mld 289 mln zł:

    • wsparcie eksportu wyniosło 627 mln zł (zarówno w ramach programu rządowego „Finansowe Wspieranie Eksportu”, jak i w ramach działalności własnej),
    • wsparcie ekspansji zagranicznej 662 mln zł (wyłącznie w ramach działalności własnej).
    TABELA: Wielkość i struktura portfela kredytowego brutto (w mln zł)
    Wyszczególnienie 2015 2016 Zmiana do 2015
    Wykonanie Struktura Wykonanie Struktura nominalna %
    Kredyty brutto 22 417,2 100,0% 27 352,4 100,0% 4 935,2 22,0%
    – podmioty sektora finansowego 888,6 4,0% 854,4 3,1% -34,2 -3,8%
    – podmioty sektora niefinansowego 15 565,6 69,4% 20 913,0 76,5% 5 347,4 34,4%
          – osoby fizyczne 65,6 0,3% 58,4 0,2% -7,1 -10,8%
          – przedsiębiorstwa 15 500,1 69,1% 20 854,6 76,2% 5 354,5 34,5%
    – podmioty sektora budżetowego 5 962,9 26,6% 5 584,9 20,4% -378,0 -6,3%
          – jednostki budżetu centralnego 237,1 1,1% 246,6 0,9% 9,5 4,0%
          – jednostki samorządu terytorialnego 5 725,8 25,5% 5 338,3 19,5% -387,5 -6,8%
    – w tym portfel kredytów brutto dawnego KFM 5 623,8 25,1% 5 378,0 19,7% -245,8 -4,4%

    Kredyty dawnego Krajowego Funduszu Mieszkaniowego (Program Budownictwa Mieszkaniowego)

    Saldo kredytów udzielonych ze środków dawnego KFM kształtowało się na koniec 2016 roku na poziomie 5 mld 378,0 mln zł i było niższe od stanu z 2015 roku o 245,8 mln zł. Spadek salda związany był ze spłatami kredytów udzielonych w latach poprzednich. W 2016 roku w ramach tego programu udzielono 1 kredytu w kwocie 31,6 mln zł. Po zamknięciu tego Funduszu BGK wspierał budownictwo mieszkaniowe także poprzez inne formy aktywności.

    Statystyka portfela kredytowego

    Dla uzyskania porównywalności z danymi rynkowymi w tabelach przedstawiono portfel kredytowy BGK w podziale sektorowym.

    W 2016 roku nastąpił spadek wolumenu kredytów finansujących podmioty sektora budżetowego o 378,0 mln zł, w tym głównie sektora JST o 387,5 mln zł. Jednocześnie odnotowano wzrost udziału BGK w rynku w tym sektorze.

    Największy wzrost odnotowano w sektorze niefinansowym, co związane było przede wszystkim z finansowaniem strukturyzowanym przedsiębiorstw.

    Udział BGK w rynku na koniec 2016 roku wyniósł 2,6%. Wzrost udziału związany był przede wszystkim z realizacją strategii banku w obszarze finansowania inwestycji i rozwoju przedsiębiorstw. Bank organizował finansowanie w znacznej mierze poprzez współudział w konsorcjach z bankami komercyjnymi. Wspierał też finansowanie dla projektów długoterminowych.

    BGK wpiera segment MŚP głównie poprzez finansowanie pośrednie.

    Bank nie udziela kredytów dla osób fizycznych od 2009 roku.

    Wolumen ekspozycji zagrożonych wzrósł o 421,0 mln zł, tj. o 17,1%. Jednak dzięki znacznie wyższemu wzrostowi portfela kredytów brutto ogółem udział należności zagrożonych spadł z 11,0% do 10,5%. Największy wpływ na wzrost wartości należności zagrożonych miało przeklasyfikowanie obsługiwanych już ekspozycji do tej kategorii. Analizując całościowo portfel zaangażowań kredytowych brutto (kredyty brutto, obligacje komercyjne i komunalne), wskaźnik ekspozycji zagrożonych nie uległ zmianie i wyniósł 8,9%.

    Tabela: Udziały BGK w rynku kredytów
    Wyszczególnienie    Wykonanie Zmiana do 2015
    2015 2016 w p.p.
    Kredyty 2,2% 2,6% 0,4
    – podmioty sektora finansowego 1,6% 1,5% -0,1
    – podmioty sektora niefinansowego 1,7% 2,1% 0,4
          – przedsiębiorstwa 3,9% 4,9% 1,0
          – osoby fizyczne 0,0% 0,0% 0,0
    – podmioty sektora budżetowego 16,8% 17,0% 0,2
          – jednostki budżetu centralnego 20,8% 25,3% 4,5
          – jednostki samorządu terytorialnego 16,7% 16,8% 0,1
    Źródło: dane NBP i wyliczenia własne (dane dot. BGK i sektora bankowego są wyliczane za pomocą różnych metodologii, banki stosują MSR, podczas gdy BGK klasyfikuje ekspozycje na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków)

     

    W ujęciu rocznym poziom ekspozycji przeterminowanych powyżej 90 dni zwiększył się o 28 mln zł, tj. o 9,1%, do poziomu 336,0 mln zł i stanowił 1,0% portfela kredytów i obligacji.

    Suma wierzytelności będąca w windykacji lub restrukturyzacji wyniosła na koniec 2016 roku 933,9 mln zł (784 transakcje), natomiast łączna kwota odzysków uzyskana w 2016 roku wyniosła 87,3 mln zł.

    Bank nie prowadził spraw spornych o jednostkowej wartości wynoszącej co najmniej 10% wartości funduszy własnych banku. Suma spraw spornych również nie przekraczała tego wskaźnika.

    TABELA: Struktura jakościowa portfela kredytowego (w mln zł)
    Wyszczególnienie   2015   2016  Zmiana do 2015
    Wykonanie Struktura Wykonanie Struktura nominalna %
    Portfel kredytów brutto 22 417,2 100,0% 27 352,4 100,0% 4 935,2 22,0%
    – normalne 18 864,4 84,2% 23 264,6 85,1% 4 400,3 23,3%
    – pod obserwacją 1 097,9 4,9% 1 211,9 4,4% 113,9 10,4%
          – zagrożone 2 454,9 11,0% 2 875,9 10,5% 421,0 17,1%
          – poniżej standardu 844,0 3,8% 1 174,7 4,3% 330,7 39,2%
    – wątpliwe 1 118,2 5,0% 1 204,8 4,4% 86,5 7,7%
          – stracone 492,7 2,2% 496,5 1,8% 3,8 0,8%
    Rezerwy celowe 620,9 723,2 102,3
    Źródło: dane NBP i wyliczenia własne (dane dot. BGK i sektora bankowego są wyliczane za pomocą różnych metodologii, banki stosują MSR, podczas gdy BGK klasyfikuje ekspozycje na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków)

     

    Struktura terytorialna depozytowych źródeł finansowania działalności Banku

    mapa_PL

    Działalność depozytowa

    W 2016 roku w zakresie depozytów BGK odnotował wzrost salda z 19 mld 874,1 mln zł do 37 mld 599,7 mln zł, tj. o 89,2%. Pod względem wartości salda największy wzrost wystąpił w segmencie jednostek budżetu centralnego i wyniósł 8 mld 224,9 mln zł (zmiana o 73,0%). W 2016 roku w segmencie podmiotów niefinansowych nastąpił istotny wzrost wartości depozytów przedsiębiorstw (o 6 mld 366,4 mln zł, tj. o 97,2%).

    Na wzrost bazy depozytowej na dzień 31 grudnia 2016 roku złożyły się dwie przyczyny. Pierwsza związana była z uzupełnieniem źródeł finansowania działalności banku przy rosnącym poziomie aktywności kredytowej i inwestycyjnej BGK. Druga – z zapewnieniem bezpiecznego poziomu płynności banku w ostatnim kwartale roku, który charakteryzuje się dużymi wahaniami wolumenu depozytów sektora budżetowego.

    W 2016 roku poziom depozytów sektora budżetowego na koniec grudnia był istotnie wyższy od poziomu roku poprzedniego.

    Działalność na rynku pieniężnym i rynku dłużnych papierów wartościowych

    Działalność banku na rynku pieniężnym skierowana była na realizację dwóch celów:

    • zarządzanie i stymulowanie bieżącej pozycji płynnościowej (lokowanie nadwyżek płynnościowych),
    • utrzymywanie „buforu” bezpieczeństwa płynnościowego w dłuższym okresie poprzez utrzymywanie krótkoterminowych i łatwo zbywalnych aktywów.

    Analogicznie jak w latach poprzednich bank odgrywał aktywną rolę na krajowym rynku pieniężnym, pełniąc funkcję dealera rynku pieniężnego.

    Bieżące potrzeby płynnościowe banku regulowane były na rynku międzybankowym przy wykorzystaniu podstawowych instrumentów płynnościowych, głównie lokat, depozytów i transakcji FX swap oraz transakcji zakupu papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odsprzedaży i transakcji sprzedaży papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu.

    Wielkość zaangażowania banku w poszczególne rodzaje instrumentów finansowych w 2016 roku była efektem kształtowania się bieżącej sytuacji na rynku międzybankowym oraz realizacji przyjętej strategii inwestycyjnej.

    W związku z bieżącą alokacją środków płynnych banku portfel skarbowych dłużnych papierów wartościowych ukształtował się na koniec 2016 roku na poziomie ponad 8,5 mld zł.

    W pozycji „pozostałe papiery” znajdują się dłużne papiery wartościowe emitowane przez banki, a także obligacje komercyjne. Na koniec 2016 roku ekspozycja w tych papierach spadła o 0,5 mld zł.

    W ramach działalności na rynku pieniężnym oraz rynku dłużnych papierów wartościowych bank prowadził współpracę z Ministerstwem Finansów, m.in. lokując nadwyżki płynności budżetu państwa.

    Tabela: Wielkość i struktura portfela dłużnych papierów wartościowych (w mln zł)
    Wyszczególnienie   2015   2016   Zmiana do 2015
    Wykonanie Struktura Wykonanie Struktura nominalna %
    Dłużne papiery wartościowe (wg cen nabycia) 13 265,2 100,0% 30 995,3 100,0% 17 730,1 133,7%
    – bony pieniężne NBP 237,0 1,8% 15 803,1 51,0% 15 566,1 6568,0%
    – obligacje skarbowe 5 801,6 43,7% 8 556,5 27,6% 2 754,9 47,5%
    – obligacje komunalne 1 072,9 8,1% 1 014,2 3,3% -58,7 -5,5%
    – pozostałe papiery 6 153,7 46,4% 5 621,5 18,1% -532,2 -8,6%

    Działalność poręczeniowa w ramach programów rządowych

    Działalność poręczeniowa BGK prowadzona jest w oparciu o ustawę z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2015 r., poz. 1052, z późn. zm.). W 2016 roku działalność ta była realizowana w ramach programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK” (Program Wspierania Przedsiębiorczości).

    W roku 2016 Bank Gospodarstwa Krajowego w obszarze działalności poręczeniowej realizował zadania w czterech zasadniczych nurtach:

    • kontynuacja rządowego programu Gwarancja de minimis dla sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw o wartości rocznych udzieleń na poziomie 9,4 mld zł,
    • wykorzystanie środków europejskich na rzecz poręczeń i gwarancji w sektorze MŚP – inicjatywa w ramach POIG oraz COSME, praca nad programem POIR oraz przygotowanie banku do zastąpienia programu Gwarancji  po roku 2017 programami realizowanymi nowej perspektywy 2014 - 2020,
    • administrowanie starym portfelem poręczeń i gwarancji,
    • współpraca z funduszami poręczeniowymi.

    Realizacja Programu Wspierania Przedsiębiorczości

    W 2016 roku BGK w ramach swojej oferty poręczeniowo-gwarancyjnej oferował następujące produkty:

    • poręczenia/gwarancje spłaty kredytu udzielane w trybie portfelowym, w tym:
      • gwarancje spłaty kredytu w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej de minimis (PLD); dodatkowo, w ramach PLD, są udzielane przez BGK gwarancje , łączone w ramach zabezpieczenia spłaty kredytu, z poręczeniem udzielanym przez fundusz poręczeniowy (PLD PLUS),
      • gwarancje spłaty kredytu w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej de minimis (PLD) udzielane w ramach Funduszu Gwarancyjnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka,
      • gwarancje spłaty kredytu w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej z regwarancją EFI w ramach programu COSME (PLG COSME),
      • poręczenia kredytów studenckich,
    • poręczenia/gwarancje udzielane w trybie indywidualnym, w tym:
      • poręczenia i gwarancje spłaty kredytu,
      • gwarancje należytego wykonania umowy.

    Poręczenia i gwarancje w trybie portfelowym udzielane były w ramach umów zawartych przez BGK z bankami kredytującymi. Na 31 grudnia 2016 r. BGK miał podpisane 34 umowy z 21 bankami.

    W ramach tych umów przyznano limity na łączną kwotę 39 mld 859,2 mln zł, z czego:

    • w ramach PLD były to 22 umowy na 39 mld 002,7 mln zł,
    • w ramach PLD PLUS – 1 umowa na 76,5 mln zł,
    • w ramach PLG COSME – 11 umów na 780,0 mln zł.

    Gwarancje PLD były udzielane w ramach limitu pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorcy z sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów program Gwarancji de minimis przedłużono do końca 2017 roku. PLD nie generuje dla BGK ryzyka kredytowego i jest ewidencjonowane poza księgami banku.

    Gwarancją de minimis mogą być zabezpieczane zarówno kredyty obrotowe, jak i inwestycyjne maksymalnie do 60% kwoty kredytu. Maksymalna kwota gwarancji nie może przekroczyć 3,5 mln zł. Gwarancja może być udzielona na okres 27 miesięcy w przypadku kredytu obrotowego i na okres 99 miesięcy w przypadku kredytu inwestycyjnego. Opłata prowizyjna od gwarancji wynosi 0,5% p.a. i przekazywana jest z góry za okres roczny.

    Gwarancja PLG COSME może zabezpieczać nowo udzielone kredyty obrotowe oraz inwestycyjne do maksymalnej wysokości 600 tys. zł. Gwarancja może być udzielona na okres 27 miesięcy – w przypadku kredytu obrotowego i na okres 99 miesięcy – w przypadku kredytu inwestycyjnego. Opłata prowizyjna od gwarancji wynosi 1% p.a. i przekazywana jest z góry za okres roczny. Zakres gwarancji wynosi 80% kwoty udzielonego kredytu.

    Ponadto na 31 grudnia 2016 r. BGK miał zawartych 6 umów z bankami kredytującymi regulujących udzielanie poręczeń i gwarancji w trybie indywidualnym.

    TABELA: Sprzedaż poręczeń i gwarancji w 2016 r. (w mln zł)
    Wyszczególnienie   2016 r.
    Ilość Wartość
    Poręczenia i gwarancje w trybie portfelowym 50 042 9 622,7
    – PLD 47 820 9 360,5
    – PLG cosme 2 222 262,2
    Razem 50 042 9 622,7

    Zobowiązania pozabilansowe i bilansowe zlikwidowanego Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych (KFPK) i Funduszu Poręczeń Unijnych (FPU)

    KFPK i FPU są dawnymi funduszami poręczeniowymi przejętymi przez BGK w 2009 roku. Wielkość funduszy w okresie ich największej aktywności wynosiła odpowiednio około 200 mln zł oraz 1 mld zł. W 2016 roku w portfelu znajdowały się pozycje wygasające lub zagrożone. Zobowiązania pozabilansowe z tytułu udzielonych poręczeń spłaty kredytów gospodarczych ze środków dawnego KFPK według stanu na 31 grudnia 2016 r. wyniosły 66,8 mln zł. Zobowiązania pozabilansowe dawnego FPU z tytułu udzielonych poręczeń wg stanu na 31 grudnia 2016 r. wyniosły łącznie 10,4 mln zł. Wartość należności brutto z tytułu zrealizowanych poręczeń i gwarancji w ramach KFPK na koniec 2016 roku wyniosła 52,2 mln zł.

    Dywersyfikacja źródeł finansowania oraz prace nad systemem poręczeniowo-gwarancyjnym w ramach Perspektywy Europejskiej 2014 – 2020

    W 2016 roku BGK kontynuował prace nad koncepcją funkcjonowania programu gwarancji de minimis po 2017 roku. Koncepcja zakłada dywersyfikację źródeł finansowania kosztów i wypłat z tytułu gwarancji, aby nie obciążały one jedynie budżetu państwa, a część opierała się na wykorzystaniu środków unijnych uwolnionych z instrumentów finansowych mijającej oraz obecnej perspektywy finansowej UE, z uwzględnieniem rozliczonych środków pochodzących z POIG oraz POIR.

    29 listopada 2016 roku BGK podpisał ze Skarbem Państwa umowę na utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Gwarancyjnego wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw ze środków Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014 – 2020 (FG POIR). Łączna kwota środków stanowiąca wkład finansowy UE wynosi 525 mln zł. Zgodnie z zawartą umową wkład finansowy UE przeznaczony na wsparcie (pomniejszony o kwotę przeznaczoną na pokrycie kosztów zarządzania w wysokości 10% wkładu) pozwoli na udzielenie gwarancji o łącznej wartości 1,4 mld zł.

    W 2016 roku prowadzono realizację projektu systemowego stanowiącego pilotaż w ramach działania 4.7 POIG polegającego na oferowaniu nieodpłatnych gwarancji spłaty kredytów dla przedsiębiorców spełniających kryteria innowacyjności. Intensywne działania sprzedażowe podejmowane przez BGK i banki kredytujące pozwoliły na wykorzystanie pełnej kwoty alokacji w wysokości 250 mln zł. Sprzedaż po uzyskaniu akceptacji Instytucji Pośredniczącej POIG prowadzona była do dnia 25 stycznia 2017 r. Dzięki udzielonym gwarancjom firmy pozyskały kredyty o łącznej wartości 457,1 mln zł. Opłata prowizyjna za gwarancje wynosiła 0%. W ciężar FG POIG były rozliczane koszty zarządzania, a ze środków funduszu będą realizowane wypłaty gwarancji.

    30 listopada 2016 roku zawarto umowę między BGK, Ministerstwem Rozwoju i Krajowym Funduszem Kapitałowym umożliwiającą finansowanie udzielania gwarancji ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. W grudniu 2016 roku BGK otrzymał pierwszą transzę środków szwajcarskich: 17,4 mln zł, która pozwoliła na udzielenie gwarancji w kwocie 87,1 mln zł (przy zastosowaniu 5-krotnego mnożnika). W wyniku kolejnych przeglądów Krajowego Funduszu Kapitałowego będą podejmowane decyzje o następnych transzach środków.

    Fundusze poręczeniowe

    Zgodnie z przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach BGK może nabywać lub obejmować akcje i udziały w regionalnych i lokalnych funduszach poręczeniowych, udzielających poręczeń lub gwarancji spłaty kredytów lub pożyczek dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Według stanu na 31 grudnia 2016 roku wartość zaangażowania BGK w 19 funduszach poręczeniowych wynosiła według ceny nabycia 65,4 mln zł. Dysponowały one kapitałem poręczeniowym w kwocie 652,4 mln zł.

    W 2016 roku fundusze udzieliły 5 599 poręczeń o wartości 727,4 mln zł. Portfel aktywnych poręczeń funduszy na 31 grudnia 2016 r. wyniósł 1 mld 201,0 mln zł.

    Fundusze poręczeniowe oraz BGK oferują wspólnie produkt PLD PLUS, który ma pomóc w rozwoju współpracy funduszy poręczeniowych i banków. W ramach tego produktu BGK udziela w trybie portfelowym gwarancji w ramach pomocy de minimis (na zasadach PLD) na zabezpieczenie spłaty kredytów obrotowych oferowanych przez banki komercyjne przedsiębiorstwom z sektora MŚP w wysokości 60% wartości kredytu, a fundusze poręczeniowe zabezpieczają również w trybie portfelowym 20% wartości kapitału kredytu na warunkach komercyjnych. Łącznie produkt zabezpiecza 80% kapitału kredytu, którego wartość nie może być wyższa niż 1 mln zł.

    Do 31 grudnia 2016 r. w ramach PLD PLUS fundusze sprzedały 199 poręczeń na kwotę 10,0 mln zł. BGK udzielił gwarancji w ramach PLD PLUS na kwotę 30,1 mln zł.

    TABELA: Skład i struktura portfela akcji i udziałów wg wartości wniesienia/nabycia (w mln zł)
    Wyszczególnienie 2015 2016 Zmiana 2016 do 2015
    wartości bilansowej
    2016
    Wartość
    wniesienia
    Wartość
    bilansowa
    Wartość
    bilansowa
    Wartość
    bilansowa
    nominalna % Procentowy udział BGK w spółce
    Akcje spółek publicznych 889,3 787,8 882,1 777,0 -10,7 -1,4%
    PKO BP S.A. 800,0 669,2 800,0 689,1 19,8 3,0% 2,0%
    PZU S.A. 13,8 52,5 13,8 51,2 -1,2 -2,4% 0,2%
    POLNORD S.A. 23,2 30,0 23,2 16,9 -13,1 -43,6% 6,4%
    BIOTON S.A. 9,7 11,0 9,7 7,5 -3,5 -31,5% 1,1%
    Polimex Mostostal S.A. 23,4 5,3 23,4 3,4 -1,9 -35,1% 1,1%
    Elektrociepłownia Będzin S.A. 10,3 4,6 10,3 7,2 2,6 55,4% 9,9%
    Visa Inc. 1,7 1,7 1,7 < 0,1%
    Pekaes S.A. 8,9 15,2 -15,2 -100,0%
    Akcje spółek zależnych i stowarzyszonych* 92,0 90,5 104,0 102,4 12,0 13,2%
    BGK Nieruchomosci S.A. 14,0 14,0 18,0 18,0 4,0 28,5% 100,0%
    Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych BGK S.A. 13,0 13,0 21,0 21,0 8,0 61,5% 100,0%
    KUKE S.A. 63,0 63,0 63,0 63,0 0,0% 36,7%
    Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o. 2,0 0,4 2,0 0,3 -0,0 -9,3% 39,3%
    Akcje i udziały mniejszościowe 58,2 28,5 68,5 23,5 -5,1 -17,8%
    Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A. 33,8 43,8 100,0%
    Polski Fundusz Rozwoju S.A. 15,0 15,0 15,0 15,0 0,0% 1,3%
    Europejski Fundusz Inwestycyjny 8,0 8,0 8,3 8,3 0,3 3,8% 0,1%
    Metanel S.A. 0,4 0,4 5,1%
    Zakłady Sprzętu Instalacyjnego „Polam-Nakło” S.A. 0,3 0,3 19,9%
    Wałbrzyski Rynek Hurtowy S.A. 0,3 0,3 10,7%
    S.W.I.F.T. scrl 0,1 0,1 0,1 0,1 0,0 3,8% < 0,1%
    Huta Jedność S.A. w likwidacji 0,1 0,1 0,6%
    Visa Europe Ltd 0,0 5,4 -5,4 -100,0%
    Akcje i udziały funduszy poręczeniowych 67,1 61,9 65,4 59,8 -2,1 -3,4%
    Razem 1 106,5 968,6 1 120,0 962,7 -5,9 -0,6%
    * z wyłączeniem funduszy poręczeniowych

    Portfel akcji i udziałów

    łączne zaangażowanie BGK z tytułu posiadanych akcji i udziałów według wartości bilansowej na 31 grudnia 2016 roku wyniosło 962,7 mln zł i zmniejszyło się w stosunku do stanu na koniec grudnia 2015 roku o 5,9 mln zł. Bank jest akcjonariuszem i udziałowcem 39 spółek kapitałowych.

    TABELA: Informacja o funduszach inwestycyjnych z zaangażowaniem BGK
    Nazwa funduszu Podstawowe założenia strategii inwestycyjnej Obszar działania (kryterium geograficzne) Data utworzenia
    Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZAN Fundusz realizuje projekty wspólnie z polskimi przedsiębiorstwami znajdującymi się w fazie ekspansji. Brak specjalizacji geograficznej i branżowej. 25.06.2015
    Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Dłużny FIZAN Fundusze finansują projekty inwestycyjne głównie w następujących branżach: energetyka, węglowodory (ropa naftowa i gaz ziemny), transport i logistyka. Finansowanie obejmuje zarówno budowę nowych, jak i modernizację istniejących aktywów. Dominujący obszar inwestycji funduszy obejmuje terytorium Polski z możliwością finansowania inwestycji transgranicznych. 02.07.2015
    Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy FIZAN
    Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZAN Fundusz wspiera inwestycje spółek, których działalność jest silnie związana z polską gospodarką. Specjalizacja branżowa funduszu obejmuje spółki przemysłowe oraz świadczące usługi na rzecz przemysłu. Lokalizacja zasobów produkcyjnych lub czerpanie zasadniczej części przychodów na terytorium Polski. 02.07.2015
    Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN Fundusz finansuje projekty inwestycyjne realizowane wspólnie z jednostkami samorządu terytorialnego w następujących branżach i obszarach: ciepłownictwo, gospodarka odpadami, lotniska regionalne, infrastruktura i transport. Brak specjalizacji geograficznej. 02.07.2015
    Fundusz Municypalny FIZAN Fundusz współfinansuje inwestycje samorządowe w obszarze nieruchomości, w szczególności mieszkaniowych. Fundusz inwestuje wspólnie z jednostkami samorządu terytorialnego na terenie Polski. 30.12.2015
    Fundusz Sektora Mieszkań na Wynajem FIZAN Fundusz finansuje spółki posiadające nieruchomości przeznaczone na wynajem. Inwestycje na terytorium Polski. 26.08.2014

     

    TABELA: Zestawienie certyfikatów inwestycyjnych posiadanych przez bank na dzień 31.12.2016 r.
    Wyszczególnienie Liczba certyfikatów inwestycyjnych w posiadaniu Banku Łączna wartość emisyjna certyfikatów inwestycyjnych (mln zł) Suma wpłat BGK do funduszu (mln zł) Wartość certyfikatów inwestycyjnych w księgach Banku (mln zł)
    2016          2015
    Procentowy udział BGK**
    (2016r.)
    Fundusz Sektora Mieszkań na Wynajem FIZAN 1 103 946 1 090,2 712,4 722,5 247,3 100,0%
    Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZAN 345 600 345,6 291,1 273,1 3,2 23,0%
    Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy FIZAN 259 362 259,4 241,3 231,3 173,5 11,8%
    Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN 25 000 25,0 24,5 22,2 22,5 4,2%
    Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZAN* 10 000 44,2 10,3 9,8 4,4 100,0%
    Fundusz Municypalny FIZAN 88 696 36,3 9,4 9,0 0,1 100,0%
    Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Dłużny FIZAN 129 681 129,7 8,2 0,3 4,4 5,9%
    Razem   1 930,4 1 297,2 1 268,3 455,4
    *Według średniego kursu NBP pary walutowej EUR/PLN z dnia 31.12.2016 r.
    ** W miarę zwiększania skali inwestycji udział BGK będzie się zwiększał

     

    W 2016 roku BGK był akcjonariuszem 7 spółek publicznych, w tym 6 notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Łączne zaangażowanie BGK z tytułu posiadanych akcji i udziałów według wartości początkowej na 31 grudnia 2016 roku wyniosło 1 mld 120,0 mln zł i było o 13,5 mln zł wyższe w porównaniu do stanu na koniec 2015 roku. Największą wartościowo pozycją w portfelu akcji i udziałów BGK były akcje PKO BP S.A. przekazane nieodpłatnie BGK przez Skarb Państwa w 2015 roku na potrzeby prowadzenia działalności inwestycyjnej. Bank jest także akcjonariuszem i udziałowcem 32 spółek niepublicznych, w tym 20 regionalnych i lokalnych funduszy poręczeniowych.

    Portfel certyfikatów inwestycyjnych

    Bank uczestniczy w funduszach inwestycyjnych zamkniętych, dzięki czemu realizuje misję związaną ze wspieraniem rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Na koniec 2016 roku bank był uczestnikiem 7 funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych, zarządzanych przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych BGK S.A. Fundusze z zaangażowaniem kapitałowym BGK inwestowały głównie w obszarze infrastruktury oraz nieruchomości mieszkaniowych.

    Łączna wartość emisyjna certyfikatów w posiadaniu banku zwiększyła się w stosunku do stanu na koniec 2015 roku ponad dwukrotnie o 1 mld 048,7 mln zł. Największe wzrosty to: według wartości emisyjnej Fundusz Sektora Mieszkań na Wynajem +535,9 mln zł i Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw +302,4 mln zł.

    Najistotniejsze zdarzenia w portfelu akcji i udziałów

    PEKAES S.A.

    W 2016 roku bank zbył 1 132 363 akcje PEKAES S.A. w odpowiedzi na wezwanie do zapisywania się na sprzedaż akcji ogłoszone przez podmioty powiązane ze spółką inwestycyjną Innova Capital sp. z o.o. Wpływy BGK z tytułu transakcji wyniosły 17,1 mln zł.

    Visa Inc.

    W 2016 roku bank uczestniczył w transakcji konwersji 1 udziału w Visa Europe Ltd. na 369 uprzywilejowanych akcji Visa Inc., zamiennych na akcje zwykłe. W ramach transakcji BGK otrzymał również płatność w wysokości 1 mln euro oraz uzyskał prawo do warunkowej płatności odroczonej (earn-out).

    BGK Nieruchomości S.A.

    Na przełomie lat 2016 i 2017 BGK Nieruchomości S.A. rozpoczął realizację pilotażowego projektu inwestycyjnego w ramach rządowego programu Mieszkanie Plus. Od 2014 roku spółka pełni rolę zarządzającego aktywami Funduszu Sektora Mieszkań na Wynajem FIZAN, który do końca 2016 roku wyemitował certyfikaty inwestycyjne o łącznej wartości emisyjnej 1,1 mld zł (BGK jest jedynym uczestnikiem funduszu). W 2016 roku bank dokapitalizował BGK Nieruchomości S.A. kwotą 4 mln zł.

    Dotychczas bank zainwestował w spółkę 18 mln zł i na koniec 2016 roku pozostawał jej jedynym akcjonariuszem.

    Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych BGK S.A.

    Spółka pełniła rolę zarządzającego 7 funduszami inwestycyjnymi, których uczestnikiem jest BGK. W 2016 roku bank dokapitalizował Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych BGK S.A. kwotą 8 mln zł dla potrzeb spełnienia przez spółkę wymogów kapitałowych – dotychczas bank zainwestował w spółkę 21 mln zł. Na koniec 2016 roku BGK był jedynym akcjonariuszem spółki.

    Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A.

    Na przełomie lat 2016 i 2017 Zarząd spółki przeprowadził Otwarty Konkurs Ofert, w ramach którego zawarł umowy na udzielenie wsparcia finansowego z dwoma funduszami venture capital.

    W 2016 roku Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A. otrzymał od Ministerstwa Rozwoju potwierdzenie uznania środków pozostających po rozliczeniu dotacji Ministerstwa Gospodarki w kwocie 16,1 mln zł jako środków własnych spółki. Dodatkowo spółka otrzymała w ubiegłym roku zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od przychodów odsetkowych z tytułu oprocentowania środków dotacji PO IG przechowywanych na rachunku powierniczym w kwocie 12,8 mln zł.

    W 2016 roku w KRS zarejestrowano podwyższenie kapitału zakładowego spółki o 10 mln zł do kwoty 43,8 mln zł. Bank posiada 100% udziałów i 100% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy Krajowego Funduszu Kapitałowego S.A. Na koniec 2016 roku pomiędzy KFK S.A. a jednostką dominującą nie występował związek w rozumieniu definicji kontroli.

    Bielski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.

    W ubiegłym roku bank zbył na rzecz gminy Bielsko-Biała 960 udziałów w Bielskim Funduszu Poręczeń Kredytowych sp. z o.o. o łącznej wartości 960 tys. zł.

    Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w likwidacji

    W 2016 roku bank otrzymał płatność w kwocie 718 tys. zł z tytułu podziału majątku likwidowanego funduszu poręczeniowego z siedzibą w Jastrzębiu Zdroju.

    Bankowość transakcyjna

    Bank posiada kompleksową ofertę produktów transakcyjnych ułatwiających bieżącą obsługę i zarządzanie finansami przedsiębiorstw i jednostek samorządowych. W 2016 roku bank podejmował działania, które miały zapewnić klientom banku dostęp do produktów depozytowo-transakcyjnych o najwyższej jakości, zarówno w postaci odpowiednich rozwiązań systemowych, optymalnej dokumentacji produktowej, jak i specjalistycznego wsparcia Ekspertów Cash Management. Przeprowadzona optymalizacja procesu wdrożenia klienta w banku jak i obsługi produktów cash management umożliwiła zmniejszenie ilości dokumentacji podpisywanej przez klienta o około 50%, a rewizja Taryfy Opłat i Prowizji pozwoliła na lepsze dostosowanie oferty do warunków rynkowych.

    Nowa Bankowość Elektroniczna bgk24

    W 2016 roku bank kontynuował realizację strategicznego projektu wdrożenia nowego systemu bankowości elektronicznej. Celem projektu NBE jest wdrożenie nowoczesnego systemu bankowości elektronicznej (bgk24), który spełni oczekiwania klientów BGK poprzez udostępnienie nowych funkcjonalności lub rozszerzenie już obecnie działających.

    Wdrożenie systemu NBE zostało podzielone na trzy etapy:

    • udostępnienie podstawowych funkcjonalności systemu bankowości elektronicznej w celu przeprowadzenia pilotażu na wybranej grupie klientów. Pilotaż z ograniczoną funkcjonalnością miał na celu weryfikację poprawności działania i integracji z systemami bankowymi;
    • udostępnienie funkcjonalności, które występują w obecnej bankowości elektronicznej;
    • etap trzeci zakłada udostępnienie funkcjonalności obsługi sum depozytowych oraz dodatkowych funkcjonalności, których nie ma w obecnej bankowości elektronicznej, a które są pożądane przez klientów.

    W 2016 roku uruchomiony produkcyjnie został system obejmujący etap drugi. Prawidłowe działanie systemu poprzedzono testami, zarówno funkcjonalnymi, jak i wydajnościowymi oraz testami bezpieczeństwa. Pozwoliło to na rozpoczęcie procesu masowego udostępniania bgk24 klientom wytypowanym do migracji w pierwszej fazie. Prace aktywizacyjne obejmowały stacjonarne wdrożenia w siedzibach klientów oraz wsparcie telefoniczne. By ułatwić klientom proces wdrożenia nowej bankowości elektronicznej, bank przeprowadził również serię szkoleń.

    Programy społecznego budownictwa czynszowego (SBC)

    W ramach zadań związanych ze wspieraniem Społecznego Budownictwa Czynszowego bank udzielał finansowania oraz obsługiwał następujące programy rządowe:

    • nowy program finansowania Społecznego Budownictwa Społecznego (SBC), który polega na udzielaniu kredytów oraz emisji obligacji z przeznaczeniem na budowę mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach,
    • Program Budownictwa Mieszkaniowego (PBM), realizowany w ramach obsługi zobowiązań zlikwidowanego Funduszu Mieszkaniowego, polegający na udzielaniu z aktywów KFM i ze środków własnych banku kredytów na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane (kredyt PIB) związane z budową mieszkań na wynajem.

    Niezależnie od finansowania budownictwa mieszkaniowego na wynajem realizowanego w ramach programów rządowych bank oferował na zasadach komercyjnych kredyty budowlane lub organizację emisji obligacji dla towarzystw budownictwa społecznego (TBS) lub spółek gminnych.

    Realizacja zobowiązań dawnego Krajowego Funduszu Mieszkaniowego (d. KFM)

    Znaczącą część działalności banku w obszarze Programu Budownictwa Mieszkaniowego (PBM) stanowiła obsługa portfela kredytów udzielonych ze środków zlikwidowanego KFM, w szczególności kwestie związane z dostosowaniem zapisów umownych do aktualnych regulacji prawnych oraz aktualizacja prawnych zabezpieczeń wierzytelności i monitoring ekspozycji kredytowych.

    Wartość ekspozycji bilansowej dawnego KFM na 31 grudnia 2016 roku wyniosła 5 mld 378,0 mln zł i była niższa o 245,8 mln zł od stanu na koniec 2015 roku.

    W ramach przedsięwzięć, których budowę współfinansowano ze środków zlikwidowanego KFM, w 2016 roku do użytkowania zostały oddane 124 mieszkania. Ponadto w ramach d. KFM w 2016 roku został udzielony 1 kredyt na przedsięwzięcie inwestycyjno-budowlane w kwocie 31,6 mln zł, z przeznaczeniem na wybudowanie 283 mieszkań na wynajem.

    Na koniec 2016 roku, w ramach zlikwidowanego KFM, oprócz obsługi istniejącego portfela kredytowego pozostały jeszcze zobowiązania wynikające z 1 promesy udzielenia kredytu do kwoty 9,2 mln na finansowanie projektu związanego z budową 121 mieszkań na wynajem oraz wypłata transz kredytów do kwoty 46,7 mln zł dla inwestycji obejmujących 894 mieszkania znajdujące się w fazie budowy.

    Wyodrębnienie lokali na własność

    Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych umożliwiła wyodrębnianie na własność lokali mieszkalnych wybudowanych przy udziale kredytów udzielonych przez BGK.

    W 2016 roku w ramach procedury wyodrębniania lokali na własność:

    • 62 kredytobiorców złożyło 225 wniosków dotyczących wyodrębnienia na własność lokali mieszkalnych współfinansowanych 145 kredytami,
    • z zasobów 55 kredytobiorców zostały spłacone zobowiązania dla 354 lokali mieszkalnych, współfinansowanych w ramach 122 umów kredytu, w tym:
      • 19,1 mln zł z tytułu spłaty zadłużenia,
      • 2,4 mln zł z tytułu spłaty umorzenia (zgodnie z ustawą przekazane do Funduszu Dopłat).

    Nowy program budownictwa czynszowego (SBC)

    W 2016 roku bank koncentrował się na uruchomieniu nowego programu finansowania SBC.

    W październiku 2015 roku weszła w życie nowelizacja ustawy wprowadzająca nowy program oraz rozporządzenie Rady Ministrów określające jego zasady. Program rządowy zakłada budowę co najmniej 30 tysięcy mieszkań na wynajem o umiarkowanej stawce czynszu dla osób, których nie stać na zakup mieszkania lub najem komercyjny. Preferencyjnie oprocentowane finansowanie (WIBOR 3M bez marży) może przybrać formę długoterminowego kredytu lub organizacji emisji obligacji z gwarancją ich nabycia przez BGK. Bank zapewnia finansowanie w kwocie 4,5 mld zł, po 450 mln zł w ramach każdej z 10 rocznych edycji programu, począwszy od 2016 roku.

    W IV kwartale 2016 roku bank rozpoczął proces udzielania kredytów i podpisywania umów. Do końca 2016 roku podpisano 9 umów kredytu w łącznej kwocie 54,8 mln zł z przeznaczeniem na budowę 473 mieszkań.

    W 2016 roku bank realizował działania promujące nowy program finansowania SBC. Uczestniczył w spotkaniach z organizacjami zrzeszającymi inwestorów SBC (towarzystwa budownictwa społecznego, spółdzielnie mieszkaniowe) oraz uczestniczył w konferencjach przeznaczonych dla jednostek samorządu terytorialnego oraz współpracujących z nimi inwestorów.

    Dodatkowo bank promował program na konferencjach organizowanych przez organizacje zrzeszające TBS.

    Bank był stale zaangażowany w prace nad modyfikacją programu. Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa (MIB) konsultowało z BGK projekty ustaw i aktów wykonawczych mające na celu uatrakcyjnienie programu dla inwestorów. Bank przekazał Ministerstwu szereg propozycji, z których większość została uwzględniona i powinna zostać wdrożona przed III edycją SBC.

    BGK wspierał MIB również w zakresie odpowiedniego uregulowania kwestii pomocy publicznej w programie wsparcia budownictwa komunalnego. Wsparcie bezzwrotne udzielane gminom w tym programie będzie mogło, po jego modyfikacji, być łączone z preferencyjnym finansowaniem zwrotnym SBC.

    W 2017 roku planowana jest dalsza promocja programu poprzez organizację cyklu konferencji dla JST poświęconych tematyce finansowania budownictwa mieszkaniowego.

    Istotne jest również właściwe uplasowanie programu na tle oferty Grupy Kapitałowej Banku, w szczególności szeroko pojętego pakietu Mieszkanie Plus. Dodatkowo planowane są spotkania w siedzibach miast, które są właścicielami potencjalnych wnioskodawców (TBS, spółki komunalne).

    W ramach działalności własnej bank w 2016 roku udzielił 2 kredytów budowlanych w łącznej kwocie 3,4 mln zł, przeznaczonych na budowę 68 mieszkań na wynajem oraz zorganizował 6 emisji obligacji w łącznej kwocie 28,4 mln zł z przeznaczeniem na wybudowanie 318 mieszkań.

    Fundusz żeglugi śródlądowej (FŻŚ)

    Fundusz Żeglugi Śródlądowej (FŻŚ) został powołany na mocy ustawy z dnia 28 października 2002 r. o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowym. Fundusz ma na celu wspieranie śródlądowego transportu wodnego poprzez dofinansowanie modernizacji taboru żeglugowego oraz innych przedsięwzięć dotyczących restrukturyzacji sektora żeglugi śródlądowej, w tym przedsięwzięć mających na celu poprawę ochrony środowiska i bezpieczeństwa żeglugi. Ustawa przewiduje możliwość dokonywania wypłat ze środków FŻŚ na rzecz armatorów z następujących tytułów:

    • kredyty preferencyjne,
    • dopłaty do kredytów komercyjnych i ich umorzenia,
    • pożyczki oprocentowane i nieoprocentowane,
    • wypłaty za trwałe wyłączenie statków z eksploatacji (tzw. złomowanie).

    Obecnie jedyną formą wsparcia dla armatorów ze środków FŻŚ są kredyty preferencyjne. Wypłaty z pozostałych tytułów zostały, zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, wstrzymane w związku z uznaniem ich przez Komisję Europejską za niedopuszczalne formy pomocy publicznej.

    Realizacja zadań Funduszu

    W 2016 roku łączne wpływy Funduszu Żeglugi Śródlądowej wyniosły 2,6 mln zł, natomiast wydatki FŻŚ wyniosły 4,1 mln zł. Fundusz w 2016 roku udzielił 3 kredytów preferencyjnych na łączną kwotę 2,1 mln zł.

    Na koniec 2016 roku Fundusz osiągnął sumę bilansową w wysokości 45,7 mln zł, a portfel kredytowy brutto FŻŚ wyniósł 5,2 mln zł.

    Zysk Funduszu ukształtował się na poziomie 0,4 mln zł. Podstawowe źródło przychodów FŻŚ stanowiły przychody z tytułu inwestowania okresowo wolnych środków Funduszu oraz z odsetek od kredytów.

    Pozostałe programy i zadania zlecone

    Dystrybucja środków europejskich

    Zgodnie z ustawą o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (z późn. zm.) od stycznia 2010  roku bank obsługuje płatności ze środków europejskich na rzecz beneficjentów. Ww. ustawa daje także możliwość realizacji wypłat w ramach krajowego współfinansowania poprzez BGK.

    W ramach umowy z Ministerstwem Finansów oraz umów z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej i Ministerstwem Zdrowia bank zobowiązany jest do:

    • realizacji płatności ze środków europejskich i krajowego współfinansowania,
    • prowadzenia rachunków bankowych w złotych do obsługi płatności,
    • sporządzania zapotrzebowań na środki pieniężne na realizację płatności,
    • współpracy z Ministerstwem Finansów, dysponentami poszczególnych części budżetowych oraz instytucjami składającymi zlecenia płatności w zakresie niezbędnym do ich realizacji, w tym do prowadzenia sprawozdawczości, rejestracji zwrotów środków i prowadzenia sprawozdawczości w tym zakresie.

    W 2016 roku w ramach tej usługi zrealizowano:

    • 19 599 zleceń płatności na kwotę ogółem 13,3 mld zł, z czego 700 zleceń płatności o wartości 17,8 mln zł dotyczyło krajowego współfinansowania – w ramach Perspektywy Finansowej 2007 – 2013,
    • 17 565 zleceń płatności na kwotę 13,8 mld zł, z czego 83 zlecenia płatności o wartości 5,0 mln zł dotyczyły krajowego współfinansowania – w ramach Perspektywy Finansowej 2014 – 2020.

    Od początku świadczenia tej usługi do końca 2016 roku zrealizowano:

    • 739 183 zlecenia płatności na kwotę ogółem 274,2 mld zł, z czego 12 520 zleceń płatności o wartości 667,7 mln zł dotyczyło krajowego współfinansowania – w ramach Perspektywy Finansowej 2007 – 2013,
    • 28 522 zlecenia płatności na kwotę 15,9 mld zł, z czego 83 zlecenia płatności o wartości 5,0 mln zł dotyczyły krajowego współfinansowania – w ramach Perspektywy Finansowej 2014 – 2020.

    Obsługa bankowa i ewidencja księgowa zobowiązań i należności skarbu państwa

    W 2016 roku BGK realizował zadania wynikające ze współpracy z Ministerstwem Finansów w zakresie obsługi bankowej i ewidencji księgowej zagranicznych i krajowych zobowiązań i należności Skarbu Państwa. Na koniec 2016 roku wartość zagranicznych zobowiązań Skarbu Państwa będących w obsłudze BGK wyniosła 57,8 mld USD, a należności 1,6 mld USD.

    Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW)

    W 2009 roku BGK rozpoczął obsługę pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie operacji realizowanych w ramach kilku działań PROW 2007-2013. Dzięki systemowi wyprzedzającego finansowania jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz lokalne grupy działania (LGD) uzyskały możliwość sprawniejszej realizacji projektów w zakresie: gospodarki wodno-ściekowej, tworzenia systemu zbioru, segregacji i wywozu odpadów komunalnych, wytwarzania lub dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych, aktywizacji ludności wiejskiej, stymulowania powstawania nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich, poprawy stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, a także budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia targowiska stałego.

    Od lipca 2016 roku mechanizm wyprzedzającego finansowania jest kontynuowany w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020. Pożyczki udzielane są na finansowanie kosztów kwalifikowalnych operacji realizowanych przez JST i LGD. W 2016 roku zawarto 130 umów pożyczek na kwotę 68 mln zł. Od początku trwania programu zawarto 5 518 umów pożyczek na kwotę 3,8 mld zł.

    Program dopłat do oprocentowania kredytów eksportowych o stałej stopie procentowej (DOKE)

    BGK realizuje na rzecz MF program dopłat do oprocentowania kredytów eksportowych.

    W 2016 roku wpłynęły do BGK dwa wnioski o wydanie przyrzeczenia podpisania umowy DOKE.

    Łączna wartość wspieranych kontraktów eksportowych, w ramach administrowanego przez BGK Programu, na koniec 2016 roku wynosi 306,3 mln EUR oraz 165,3 mln CAD, które są finansowane kredytami o wartości 289,3 mln DKK, 1 mld 339,3 mln NOK i 135,4 mln CAD.

    Od czasu wprowadzenia Programu DOKE w 2003 roku BGK udzielił ogółem 49 przyrzeczeń objęcia wsparciem kredytów eksportowych finansujących kontrakty eksportowe o łącznych kwotach wynoszących 1 mld 446 mln USD, 901,3 mln EUR, 380 mln NOK, 165,7 mln CAD oraz 15,7 mln GBP.

    Program „Finansowe Wspieranie Eksportu”

    Na mocy przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 28 lipca 2009 r. (z późniejszymi zmianami) rządowego programu „Finansowe Wspieranie Eksportu” BGK udziela zagranicznym nabywcom (bezpośrednio lub poprzez bank nabywcy) kredytów finansujących zakup polskich towarów i usług, kredytów na prefinansowanie eksportu oraz refinansuje kredyt dostawcy. Łączna wartość kredytów udzielonych od początku działania programu do końca 2016 roku wyniosła 2 mld 318 mln zł. Kwota wspartych kontraktów eksportowych osiągnęła poziom 3 mld 054 mln zł. Zaangażowanie bilansowe na koniec 2016 roku wyniosło 1 mld 068,1 mln zł.

    Wypłata rekompensat z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP

    Od 2006 roku bank prowadzi obsługę wypłat świadczeń pieniężnych wynikających z realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (tzw. ustawa zabużańska z 8 lipca 2005 r.).

    W samym 2016 roku dokonano ponad 4 tysięcy wypłat o wartości 354,7 mln zł. Od początku prowadzenia wypłat do końca grudnia 2016 roku bank wypłacił 66,9 tysiąca rekompensat na kwotę 4 mld 073,3 mln zł.

    Fundusz kredytu technologicznego – państwowy fundusz celowy

    Na mocy umowy podpisanej z Ministrem Rozwoju od dnia 30 maja 2016 roku Bank Gospodarstwa Krajowego pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej w ramach wdrażania poddziałania 3.2.2. Kredyt na innowacje technologiczne Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014 – 2020 (POIR). POIR to drugi pod względem budżetu program na lata 2014 – 2020 i największy w Unii Europejskiej program finansujący badania, rozwój oraz innowacje. Środki powierzone BGK przez Ministerstwo Rozwoju na ten cel wynoszą 1,7 mld zł.

    Podstawą prawną do udzielania kredytu technologicznego oraz premii technologicznej jest ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730, z późn. zm.).

    Kredyt na innowacje technologiczne (wcześniej „kredyt technologiczny”) to instrument bezzwrotnego wsparcia finansowego dla mikro, małych i średnich firm planujących wdrożenie innowacji technologicznych, tak by podnieść stopień ich konkurencyjności. Wsparcie udzielane jest przez BGK w formie tzw. premii technologicznej, tj. częściowej spłaty kredytu udzielanego przez banki komercyjne na realizację inwestycji technologicznej.

    BGK realizuje zadania polegające w szczególności na przeprowadzaniu naborów i dokonywaniu oceny wniosków o dofinansowanie – w tym na organizacji oceny merytorycznej, której dokonują eksperci niebędący pracownikami banku, podpisywaniu umów z beneficjentami oraz wypłacie przyznanego wsparcia.

    W 2016 roku bank zawarł z przedsiębiorcami 164 umowy o przyznanie premii technologicznej na realizację projektów technologicznych zakwalifikowanych do wsparcia w ramach pierwszego naboru wniosków (o wartości około 611 mln zł) oraz zakończył drugi nabór wniosków. W ramach tych naborów przedsiębiorcy z sektora MŚP złożyli łącznie 947 wniosków o wartości wsparcia 3,2 mld zł, co niemalże dwukrotnie przewyższa łączny budżet programu na ten instrument. Rozstrzygnięcie drugiego naboru wniosków nastąpiło 14 lutego 2017 roku.

    Do wsparcia zakwalifikowało się około 140 projektów, na realizację których bank przyznał dofinansowanie w wysokości około 512 mln zł. Termin składania wniosków w trzecim naborze upłynął 6 kwietnia 2017 roku.

    Inicjatywa jessica

    Inicjatywa JESSICA perspektywa 2007 - 2013 (Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas – wspólne europejskie wsparcie na rzecz trwałych inwestycji na obszarach miejskich) jest mechanizmem zakładającym zwrotne wykorzystanie środków europejskich alokowanych w Regionalnych Programach Operacyjnych na lata 2007 – 2013 na rozwój miast. Inicjatywa JESSICA realizowana jest przez BGK na terenie trzech województw: wielkopolskiego, pomorskiego (wspólnie z partnerem: Agencją Rozwoju Pomorza S.A.) oraz mazowieckiego (wspólnie z dwoma partnerami: Agencją Rozwoju Mazowsza S.A. i Mazowiecką Agencją Energetyczną Sp. z o.o.). Łącznie w ramach JESSICA BGK zarządza kwotą ponad 700 mln zł, co stanowi prawie 70% środków przeznaczonych na wdrażanie tej inicjatywy w Polsce.

    W roku 2016 przyznano 5 pożyczek na kwotę 16,5 mln zł. 30 kwietnia 2016 roku. zamknięto nabór wniosków i tym samym wyczerpana została pula środków przeznaczona na udzielanie wsparcia. Bank od tego czasu administruje udzielonymi pożyczkami, monitoruje realizację projektów i spłatę udzielonych pożyczek. Zadania te będą realizowane do 2035 roku (termin spłaty ostatnich udzielonych pożyczek).

    Od początku funkcjonowania inicjatywy do końca 2016 roku do BGK wpłynęły 223 wnioski na kwotę 2 mld 007,4 mln zł i przyznano 108 pożyczek o wartości 719,7 mln zł.

    JESSICA II perspektywa 2014 - 2020

    W obecnych ramach finansowych na lata 2014 – 2020 samorządy województw w swoich regionalnych programach operacyjnych przewidziały zmienione zasady finansowania dotychczasowej inicjatywy JESSICA. JESSICA II jest instrumentem zwrotnego finansowania inwestycji z zakresu rewitalizacji oraz efektywności energetycznej, a środki na jego realizację pochodzą z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020. Na podstawie umowy zawartej z Zarządem Województwa Wielkopolskiego 28 listopada 2016 roku BGK zarządza kwotą około 250 mln zł, która przeznaczona jest na preferencyjne pożyczki, w szczególności dla jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorców oraz wspólnot, towarzystw budownictwa społecznego oraz spółdzielni mieszkaniowych. Bank będzie pełnił rolę podmiotu wdrażającego instrument finansowy. W zakresie efektywności energetycznej BGK finansować będzie projekty dotyczące kompleksowej modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej i wielorodzinnych budynków mieszkalnych celem osiągnięcia jak najwyższego poziomu oszczędności w zakresie zużycia energii i ograniczenia strat. Preferencyjne finansowanie projektów rewitalizacyjnych przyczyniać się ma m.in. do odnowy zdegradowanych obszarów miast i wsi, a także rozwiązywania problemów lokalnych społeczności oraz ograniczania skali ubóstwa.

    Fundusze powiernicze JEREMIE

    BGK rozpoczął realizację zadań związanych z wdrażaniem instrumentów finansowych w ramach perspektywy finansowej na lata 2014 – 2020, co jest kontynuacją wcześniejszych działań banku odnoszących się do pozadotacyjnego wsparcia przedsiębiorczości ze środków publicznych.

    W ramach perspektywy finansowej 2014 – 2020 intencją banku jest podjęcie współpracy ze wszystkimi województwami przy realizacji projektów na wdrażanie instrumentów finansowych przewidzianych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych.

    Do 31 grudnia 2016 roku zawarto umowy o finansowanie z dziesięcioma województwami (województwo pomorskie – alokacja 430 mln zł; województwo wielkopolskie – 608 mln zł; województwo łódzkie – 672 mln zł; województwo zachodniopomorskie – 469 mln zł; województwo podlaskie – 267 mln zł; województwo dolnośląskie – 756 mln zł; województwo lubelskie – 426 mln zł; województwo podkarpackie – 257 mln zł, województwo opolskie – 336 mln zł; województwo małopolskie – 599 mln zł). Łączna alokacja w ramach wskazanych umów wynosi 4 820 mln zł.

    W 2016 roku BGK kontynuował realizację zadań związanych z wdrażaniem instrumentów inżynierii finansowej przy wykorzystaniu funduszy unijnych w ramach perspektywy finansowej 2007 – 2013. Przedsiębiorcy z sektora MŚP mogli skorzystać z szerokiej palety produktów o charakterze pozadotacyjnym, np. produktów o charakterze pożyczkowym, gwarancyjnym czy inwestycji kapitałowych w przedsiębiorców.

    BGK, działając jako Menadżer Funduszy Powierniczych JEREMIE (MFP), realizował inicjatywę na terenie sześciu województw (dolnośląskie, łódzkie, pomorskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie – od jesieni 2009 roku oraz mazowieckie – od grudnia 2012 roku).

    Obecnie trwa etap wygaszania Projektów JEREMIE. Proces wychodzenia z umów o dofinansowanie uzależniony jest od indywidualnych uzgodnień z poszczególnymi samorządami województw, w przypadku niektórych projektów środki zostały już w części zwrócone do Instytucji Zarządzającej.

    Wdrażanie kapitałowych instrumentów finansowych poprzez zarządzanie funduszami funduszy w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020

    Kapitałowe instrumenty finansowe wdrażane są poprzez cztery fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych utworzone w ramach trzech poddziałań oraz jednego działania POIR 2014 – 2020: poddziałanie 3.1.1 Inwestycje w innowacyjne start-upy – Starter, poddziałanie 3.1.2 Inwestycje grupowe aniołów biznesu w MŚP – Biznest, poddziałanie 3.1.4 KOFFI – Konkurencyjny Ogólnopolski Fundusz Funduszy Innowacyjnych, działanie 2.1 Otwarte Innowacje – wspieranie transferu technologii. Realizacja każdego z czterech projektów będzie oparta na współpracy oraz podziale funkcji określonych szczegółowo w Umowie o współpracy wyspecjalizowanych podmiotów, tj. Banku Gospodarstwa Krajowego, Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych BGK S.A. oraz PFR Ventures Sp. z o.o.

    Beneficjentem środków POIR oraz podmiotem odpowiedzialnym za rozliczanie środków funduszy z POIR jest BGK w ramach podpisanej umowy o dofinansowanie. Za utworzenie i zarządzanie funduszami odpowiedzialne jest TFI BGK. PFR Ventures Sp. z o.o. pełni funkcję podmiotu zarządzającego portfelami inwestycyjnymi funduszy.

    BGK jako jedyny uczestnik funduszy przez cały okres realizacji projektów posiada pełne prawa kontrolne i nadzorcze nad funduszami, przysługujące zgromadzeniu inwestorów i radzie inwestorów funduszu. Do kompetencji BGK należy w szczególności nadzór nad działaniami realizowanymi przez zarządzającego portfelem inwestycyjnym funduszy.

    Zadaniem funduszy jest dokonywanie, za pośrednictwem wybranych pośredników finansowych, inwestycji w MŚP ze środków pochodzących z nabycia przez BGK, za środki POIR, wyemitowanych przez fundusze certyfikatów inwestycyjnych.

    Fundusze dysponują środkami POIR w wysokości: Fundusz Starter – 778 mln zł, Fundusz Biznest – 251 mln zł, Fundusz KOFFI – 315 mln zł, Fundusz Otwarte Innowacje – 409 mln zł.

    Pierwsza umowa o finansowaniu (współpracy), w ramach Funduszu Starter, zawarta została 28 listopada 2016 roku Kolejne trzy umowy o finansowanie, w ramach Funduszu Biznes, Funduszu KOFFI oraz Funduszu Otwarte Inwestycje, podpisane zostały 13 grudnia 2016 roku.

    Wsparcie dla firm w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW)

    BGK, w ramach Działania I.2 Instrumenty inżynierii finansowej Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej, realizował Projekt „Reporęczenia i pożyczki szansą na zwiększenie finansowania zewnętrznego MŚP. Instrumenty wsparcia funduszy poręczeniowych i pożyczkowych w Polsce Wschodniej”. Projekt był finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z udziałem krajowego wkładu publicznego. BGK, jako Beneficjent Projektu, udzielał wsparcia funduszom poręczeniowym i pożyczkowym pełniącym funkcję Pośredników Finansowych w Projekcie. Ostatecznymi odbiorcami wsparcia, udzielanego w formie poręczeń zobowiązań kredytowych oraz pożyczek na prowadzenie działalności gospodarczej, byli mikro, mali i średni przedsiębiorcy z pięciu województw Polski Wschodniej: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego.

    Obecnie trwa etap wygaszania projektu, w którym przyjęto model pasywnego zarządzania, zgodnie z którym nie organizuje się nowych konkursów i nie zawiera nowych umów operacyjnych z Pośrednikami Finansowymi, a jedynie prowadzi obsługę dotychczas udzielonych wsparć.

    W dniu 22 grudnia 2016 roku BGK podpisał nową umowę z Ministrem Rozwoju i Finansów na ponowne wykorzystanie środków uwalnianych z Projektu. Zgodnie z założeniami strategii inwestycyjnej wsparciem objęte zostaną mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa z terenu Polski Wschodniej działające w obszarze turystyki i branż okołoturystycznych. Umowa została podpisana na 10 lat z możliwością jej przedłużenia.

    Instrumenty finansowe na rzecz rozwoju rynku pracy w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014 - 2020

    W ramach perspektywy 2014 – 2020 bankowi powierzono środki w ośmiu województwach (łódzkim, zachodniopomorskim, podlaskim, dolnośląskim, lubelskim, podkarpackim, opolskim oraz małopolskim) na finansowanie projektów z zakresu rozwoju rynku pracy poprzez zastosowanie instrumentów zwrotnych w postaci preferencyjnych pożyczek dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Łączna suma środków przeznaczonych na ten cel wynosi 318 mln zł. Środki dystrybuowane będą przez BGK poprzez sieć wybieranych w przetargu pośredników finansowych.

    Programy ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

    W 2016 roku BGK realizował trzy programy na zlecenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

    Na podstawie umowy zawartej 25 kwietnia 2016 roku BGK realizuje zwrotny instrument wsparcia Podmiotów Ekonomii Społecznej (PES) ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014 – 2020. Środki powierzone BGK to kwota około 158 mln zł, która przeznaczona zostanie na preferencyjne pożyczki dla PES oraz na stworzenie instrumentu reporęczeniowego, który wdrażany będzie w 2017 roku. 29 grudnia 2016 roku BGK zawarł umowy z TISE oraz Funduszem Regionu Wałbrzyskiego, które pełnią rolę pośrednika finansowego w zakresie instrumentów pożyczkowych dla PES.

    Ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 bank realizował pilotażowy projekt zwrotnego (w formie preferencyjnych pożyczek) finansowania Podmiotów Ekonomii Społecznej. Pilotaż miał zasięg ogólnokrajowy, a pożyczki udzielane były (do końca 2016 roku) przez Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych S.A., tj. przez pośrednika finansowego wybranego przez BGK w przetargu nieograniczonym. Łącznie na pożyczki przeznaczono około 38 mln zł, w tym część środków pochodziła z tzw.  I obrotu, czyli ze spłat pożyczek już udzielonych. Pozostałe środki ze spłat przeznaczone zostaną na utworzenie w BGK, w 2017 roku, portfelowej linii gwarancyjnej dla PES.

    Bank pełnił również rolę operatora środków w ramach Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie”, realizowanego od 2014 roku na terenie całego kraju (wcześniej – w 2013 roku – w trzech województwach uruchomiony został pilotaż Programu, w ramach którego w IV kwartale 2016 r. zakończono udzielanie pożyczek). W ramach Programu studenci, absolwenci szkół i uczelni oraz osoby bezrobotne mogą skorzystać z nisko oprocentowanych pożyczek z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej lub utworzenie stanowiska pracy dla osoby bezrobotnej. Dodatkowo osoby, które uzyskały pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej, mogą skorzystać z bezpłatnych usług doradztwa i szkolenia.

    Za udzielanie pożyczek, a także świadczenie usług szkolenia i doradztwa odpowiedzialni są pośrednicy finansowi wybrani przez bank w postępowaniach przetargowych. BGK monitoruje ich działalność w całym okresie realizacji Programu. Do końca 2016 roku udzielone zostały 2 774 pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz 578 pożyczek na utworzenie miejsca pracy dla osób bezrobotnych.

    Wdrożenie instrumentów finansowych w ramach Osi Priorytetowej I „Powszechny dostęp do szybkiego internetu” Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa (PO PC)

    6 lutego 2017 r. Bank Gospodarstwa Krajowego zawarł umowę z Centrum Projektów Polska Cyfrowa, na mocy której BGK pełni rolę Menedżera Funduszu Funduszy odpowiadającego za wdrażanie instrumentów finansowych w ramach dofinasowania pochodzącego z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014 – 2020.

    Środki w wysokości 996,2 mln zł dedykowane będą przedsięwzięciom polegającym na budowie, rozbudowie oraz przebudowie sieci infrastruktury telekomunikacyjnej w celu zapewnienia dostępu do szerokopasmowego Internetu o wysokich przepustowościach (30 Mb/s i więcej). Inwestycje będą mogły być realizowane zarówno w tzw. białych punktach adresowych, charakteryzujących się brakiem infrastruktury szerokopasmowej, jak również w punktach szarych oraz czarnych (z już istniejącą siecią szerokopasmową).

    BGK wybierze pośredników finansowych, których zadaniem będzie udzielanie preferencyjnych pożyczek ostatecznym odbiorcom pomocy, tj. przedsiębiorstwom telekomunikacyjnym. W późniejszym etapie wdrażania przychody generowane od wkładu z Programu oraz środki zwracane z inwestycji będą ponownie wykorzystane przez bank, zgodnie z założeniami strategii inwestycyjnej, co pozwoli na optymalne i bardziej efektywne – w porównaniu do pomocy dotacyjnej – wykorzystanie środków europejskich.

    Umowa o dofinasowanie przewiduje realizację projektu do dnia 31 grudnia 2031 r., całkowita jego wartość, z uwzględnieniem środków wkładu krajowego zapewnionych przez pośredników finansowych, wyniesie blisko 1,2 mld zł.

    W 2016 roku BGK prowadził również szereg powierzonych mu programów o mniejszej skali działania.