• en
  • Bank Gospodarstwa Krajowego

    Aleje Jerozolimskie 7

    00-955 Warszawa

    BGK Linia

    801 598 888, 22 599 8888 (7:30-17:30)

    fax: 22 627 03 78

    Sprawozdanie z działalności | Uwarunkowania działalności BGK w 2016 r.

    Sytuacja makroekonomiczna

    Gospodarka

    Realne tempo wzrostu polskiej gospodarki w 2016 roku wyniosło 2,8%, a więc ukształtowało się na poziomie niższym niż w 2015 roku, kiedy dynamika PKB wyniosła 3,9%. Pierwsze trzy kwartały 2016 roku charakteryzowały się ujemną dynamiką wzrostu PKB, zaś w ostatnim kwartale pojawiły się wyraźne oznaki przyśpieszenia, co uwidacznia wyrównana sezonowo kwartalna dynamika wzrostu PKB.

    W strukturze wzrostu zmniejszył się przede wszystkim udział inwestycji. Ich spadek może być łączony głównie z wolniejszym tempem absorpcji funduszy UE.

    Widać było powoli wzrastającą dynamikę konsumpcji, wspieranej przez poprawę kondycji rynku pracy oraz świadczenia społeczne. Jednocześnie dobrze prezentują się dane dotyczące wymiany handlowej. Eksport pozostał na tyle silny, że zachowana została całoroczna nadwyżka handlowa i to pomimo wyraźnie rosnącego importu. Do wypracowania nadwyżki handlowej przyczyniło się postępujące ożywienie w strefie euro oraz niższe ceny surowców, szczególnie w pierwszym półroczu.

    Wartość dodana w gospodarce rosła na poziomie zbliżonym do tempa wzrostu PKB. Wyraźne różnice zachodziły jednak w podziale sektorowym. Głęboko spadła wartość dodana budownictwa. Natomiast w pozostałych sektorach wartość dodana rosła o wiele szybciej niż PKB.

    Odnotować można także stabilizację wysokości deficytu budżetowego. Szacunkowe prognozy wskazują, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2016 roku pozostał poniżej 3% dynamiki wskaźników makroekonomicznych osiągniętych przez polską gospodarkę.

     

    1 Dane roczne i kwartalne dotyczące PKB i składowych stanowią oszacowanie i mogą ulec zmianie.

    Rynek pracy

    Spowolnienie wzrostu i osłabienie inwestycji nie miało zauważalnego wpływu na rynek pracy. Perspektywy wzrostu konsumpcji oraz rozwijający się eksport zapewniły utrzymanie się popytu na pracę. W trakcie roku zatrudnienie rosło w tempie około 3-procentowym. Solidna pozostała też dynamika wynagrodzeń. Razem z niską inflacją oraz większym wsparciem fiskalnym (program 500+) kondycja rynku pracy zapewniała silny wzrost dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych. Warto dodać, że poprawa kondycji rynku pracy znalazła odzwierciedlenie w wyraźnym obniżeniu się stopy bezrobocia rejestrowanego do 8,3% na koniec 2016 roku, wobec 9,7% na koniec roku 2015. Poziom bezrobocia był najniższy od początku lat 90.

    Inflacja

    Podobnie jak w poprzednich dwóch latach, również w 2016 roku bardzo słaba pozostawała presja inflacyjna. Roczne indeksy CPI przez większość roku pozostawały na ujemnych, a więc bardzo odmiennych od pożądanych przez RPP poziomach (cel inflacyjny wynosił 2,5% rdr z pasmem odchyleń w wysokości +/ – 1 pp.). Dopiero w ostatnich miesiącach roku indeks CPI ponownie stał się dodatni. Wzrost inflacji był wynikiem przede wszystkim zwyżki cen surowców, w tym ropy naftowej, na światowych rynkach. Jednocześnie silniejszy okazał się impuls inflacyjny w sektorze producentów. Indeks PPI powrócił na dodatnie poziomy już w III kwartale 2016 roku. Oprócz rosnących cen surowców zaważyły na tym zmiany w chińskim sektorze przemysłowym, gdzie już wcześniej wygasły silne impulsy deflacyjne.

    Rynek międzybankowy

    Poprawne wyniki gospodarki oraz utrzymujące się dobre perspektywy wzrostu gospodarczego spowodowały, że RPP nie zdecydowała się na jakiekolwiek zmiany w polityce monetarnej pomimo spowolnionego wzrostu indeksu CPI. Stabilizacja stopy referencyjnej na poziomie 1,5% miała przełożenie na niską zmienność stawek rynku międzybankowego. Niemniej wraz ze wzrostem inflacji pod koniec roku 2016 podniosły się kwotowania kontraktów FRA.

    Skarbowe papiery wartościowe

    Przez większą cześć 2016 roku ceny polskich obligacji skarbowych pozostawały relatywnie wysokie. Lokalne maksima ceny osiągały w miesiącach letnich. Wtedy też najsilniejsze były obawy dotyczące skutków Brexitu po czerwcowym referendum. Budowały one oczekiwania na rozluźnienie polityk monetarnych przez najważniejsze banki centralne, co skutkowało wzrostem cen obligacji na rynkach bazowych. Ostatnie miesiące roku przyniosły jednak gwałtowną korektę cen. Przyczyniły się do niej działania najważniejszych banków centralnych, które nie sprostały oczekiwaniom inwestorów. Jednocześnie coraz silniejsze stawały się przesłanki mówiące o przyspieszeniu globalnej inflacji. Ponadto korektę cen wyzwolił wybór Donalda Trumpa na prezydenta USA. Zapowiadane w kampanii wyborczej ograniczenie podatków oraz podniesienie wydatków na infrastrukturę, a więc zwiększenie prognoz potrzeb pożyczkowych amerykańskiego budżetu oraz oczekiwań inflacyjnych, przełożyło się na wzrosty dochodowości amerykańskiego długu. Na impulsy z USA wrażliwe pozostały polskie obligacje. Dodatkowo w górę rentowności polskiego długu pchały krajowe czynniki, w tym przede wszystkim obawy o szybki wzrost krajowej inflacji, a co za tym idzie, zmiany kształtu polityki monetarnej.

    Rynek walutowy

    W 2016 roku podniósł się przedział wahań EUR/PLN. Do osłabienia złotego względem wspólnej waluty przyczyniały się między innymi takie wydarzenia, jak cięcie ratingu przez S&P, referendum w Wielkiej Brytanii oraz wybór Donalda Trumpa na prezydenta USA, a także niepewność dotycząca czynników o charakterze polityczno-legislacyjnym, w tym ustawy o przewalutowaniu kredytów nominowanych we frankach. W efekcie przejściowo EURPLN sięgał poziomu 4,50, a więc szczytów z końca 2011 roku. Jednocześnie złoty wyraźnie tracił do dolara. Amerykańska waluta mocno zyskała na wartości pod wpływem „efektu Trumpa” oraz oczekiwań dotyczących szybszych podwyżek stopy Fed. W efekcie USDPLN na trwałe podniósł się do poziomu przekraczającego 4,00. Trzeba także podkreślić, że czynnikiem ograniczającym przecenę złotego były dobre perspektywy wzrostu gospodarczego w Polsce i idące za tym oczekiwania dotyczące zachowania szerokiego spreadu poziomów krajowych i zagranicznych stóp procentowych.

    Rynek bankowy

    Zobowiązania sektora bankowego (depozyty)

    W 2016 roku utrzymywała się wysoka dynamika depozytów sektora bankowego, wzrastając w stosunku do roku poprzedniego z 7,4% do 9,4%. Podobnie jak rok wcześniej następował szybki przyrost depozytów osób fizycznych, co można łączyć z szybkim wzrostem dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych.

    Jednocześnie silnie rosły depozyty przedsiębiorstw. Było to efektem ich dobrych wyników finansowych przy ograniczonej skłonności do dokonywania inwestycji. Sprzyjała im struktura inflacji, a przede wszystkim spadki cen surowców energetycznych. Ponadto spowolnienie absorbcji europejskich funduszy znalazło odzwierciedlenie w wysokim wzroście depozytów sektora jednostek samorządu terytorialnego.

    Należności sektora bankowego (kredyty)

    Rok 2016 był okresem osłabienia wzrostu należności kredytowych sektora bankowego z 7,0% rok wcześniej do 4,7% w 2016 roku. Nominalny spadek dynamiki był przy tym częściowo ograniczany przez efekty kursowe związane z osłabieniem złotego względem euro i franka szwajcarskiego. Źródłem mniejszego wzrostu akcji kredytowej było przede wszystkim zmniejszenie potrzeb inwestycyjnych oraz liczby i wielkości projektów w budowie, zarówno w segmencie podmiotów gospodarczych, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Wpływ na to miało zmniejszenie tempa realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Natomiast w segmencie osób fizycznych istotne było zwiększenie dochodów rozporządzalnych, co mogło osłabić popyt na kredyt konsumpcyjny, jak również w wypadku kredytów hipotecznych zaostrzenie norm ostrożnościowych.